Τον δρόμο για την Ελλάδα θα πάρει μέσα στις επόμενες εβδομάδες αρχαιοελληνικό νόμισμα σημαντικής ιστορικής αξίας που εδώ και έξι χρόνια φυλάσσεται στη Ζυρίχη, καθώς έχει κατασχεθεί από τις ελβετικές αρχές. Το ασημένιο οκτάδραχμο εικονίζει στη μία του όψη τον βασιλιά της Βισαλτίας Μοσσή, και η πραγματική του αξία υπoλογίζεται σε 120.000 ευρώ.
Η «Κ» είχε ερευνήσει την υπόθεση του οκτάδραχμου, παρουσιάζοντας το νομικό παρασκήνιο, μαρτυρίες φυλακισμένων πληροφοριοδοτών και ιστορίες ανθρώπων για τους οποίους η συλλογή νομισμάτων έγινε το πάθος τους. Χθες, το υπουργείο Πολιτισμού ανακοίνωσε τον επαναπατρισμό του νομίσματος εντός του Σεπτεμβρίου.
«Δεν θα ρίσκαρα ποτέ την καλή μου φήμη για αυτό το νόμισμα, για οποιοδήποτε νόμισμα», είχε πει τον περασμένο Μάρτιο ο 50χρονος Λιβανέζος, διεθνούς φήμης έμπορος έργων τέχνης και φερόμενος ως ιδιοκτήτης του οκτάδραχμου, μιλώντας στην «Κ» υπό τον όρο της ανωνυμίας. Τότε είχε αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο να συναινέσει στον επαναπατρισμό του νομίσματος, όπως και έπραξε.
Ηταν Σεπτέμβριος του 2009 όταν στάλθηκε ένας φάκελος στο τμήμα αρχαιοκαπηλίας στη Διεύθυνση Ασφάλειας Θεσσαλονίκης. Μέσα υπήρχαν φωτογραφίες ενός ασημένιου οκτάδραχμου του 480-460 π.Χ. και μία επιστολή. «Πριν από τρία χρόνια στη Βυρώνεια Σερρών βρέθηκε αυτό το νόμισμα. Οι ευχές μου για την επαναφορά στον τόπο του. Ενας φίλος», έγραφε ο ανώνυμος αποστολέας και ενημέρωνε ότι θα γινόταν δημοπράτησή του σε έναν μήνα. Οι ελβετικές αρχές κατάσχεσαν το νόμισμα στο ξενοδοχείο Baur au Lac της Ζυρίχης. Μία αρχαιολόγος και μία συντηρήτρια του Νομισματικού Μουσείου Αθήνας ταξίδεψαν στην Ελβετία και επιβεβαίωσαν την αυθεντικότητά του.
Τρία χρόνια αργότερα, δύο συλληφθέντες για άλλη υπόθεση αρχαιοκαπηλίας έδωσαν διαδοχικές καταθέσεις για το νόμισμα. Τον Νοέμβριο του 2014 η «Κ» συνάντησε στις φυλακές Νιγρίτας έναν εκ των δύο πληροφοριοδοτών. Εξέτιε ποινή φυλάκισης 22 ετών. Στα 69 του χρόνια βασανιζόταν από προβλήματα υγείας. «Αυτό το οκτάδραχμο το έβγαλε στη Βυρώνεια ένα Βουλγαράκι που δούλευε τσομπάνος», είχε πει. Σε τρεις καταθέσεις του είχε πει ότι ο βοσκός πούλησε το νόμισμα στο αφεντικό του για λίγα ευρώ, αυτό κατέληξε σε κάτοικο Σερρών προς 1.000 ευρώ και τελικά υφαρπάχθηκε από ζευγάρι στη Θεσσαλονίκη. Τα ίχνη του νομίσματος χάθηκαν μέχρι τη δημοπρασία.
Προϋπόθεση επαναπατρισμού ήταν η έκδοση αμετάκλητης απόφασης από αρμόδιο ελληνικό ποινικό δικαστήριο που θα αποδεικνύει ότι πρόκειται για προϊόν λαθρανασκαφής. Τελικά δεν χρειάστηκε. Μέσα στον Μάιο, κατά την εκδίκαση της υπόθεσης στο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Θεσσαλονίκης, οι κατηγορούμενοι και φερόμενοι ως ιδιοκτήτες δήλωσαν ότι το παραχωρούν ανεπιφύλακτα.
«Η επικείμενη επιστροφή του νομίσματος στη γενέτειρά του δικαιώνει τον πολυετή αγώνα που δώσαμε στη διεκδίκηση και τον επαναπατρισμό του. Η Ελλάδα χρησιμοποίησε για άλλη μία φορά με επιτυχία τα νομικά εργαλεία που διαθέτει για την προστασία της πολιτιστικής της κληρονομιάς στη διεθνή μάχη που δίνει κατά της παράνομης διακίνησης των πολιτιστικών αγαθών της», λέει στην «Κ» ο δικηγόρος Ηλίας Μπίσιας, που εκπροσώπησε στην υπόθεση το ελληνικό Δημόσιο στην Ελβετία. «Ο εντολέας μου ουδεμία ανάμειξη είχε στη φερόμενη λαθραία ανασκαφή και διακίνηση του νομίσματος. Εντούτοις, με την ανεπιφύλακτη συναίνεσή του για τον επαναπατρισμό του αργυρού οκτάδραχμου, τίμησε τον λόγο του προς την ελληνική Δικαιοσύνη και απέδειξε την προσήλωσή του στην προστασία της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, στην οποία η Ελλάδα κατέχει εξέχουσα θέση», αναφέρει ο συνήγορος του Λιβανέζου στην Ελλάδα, δικηγόρος Σταύρος Τόγιας. Στην επικοινωνία του με την «Κ», ο Λιβανέζος υποστήριξε ότι είχε αγοράσει το νόμισμα προς 75.000 ευρώ με καλή πίστη και τα απαραίτητα παραστατικά από τον Ιταλό συλλέκτη Μ.Μ., την ποινική δίωξη του οποίου ζητά από τις ελληνικές αρχές.
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
